Interview met Derick Hiemstra
Derick Hiemstra van It Koartwâld heeft als grote hobby vogels kijken en ringen, oftewel Ornithologie, daarnaast is hij gymleraar. Hij treedt hiermee in de voetsporen van zijn vader die dezelfde hobby had en ook leraar (Biologie en Geschiedenis) was. ‘Met deze baan heb je veel tijd voor de hobby’, zei zijn vader al, door de schoolvakanties.
Derick is net een week thuis van zijn vakantie in IJsland, als we afspreken. ‘Helaas was het daar nog niet echt het seizoen van de vogels, net iets te vroeg het voorjaar moet daar nog beginnen’, vertelt hij. We gaan buiten zitten in de overkapping, het is prachtig lenteweer en we kunnen genieten van de vogelgeluiden. De kippen lopen los rond en er zijn ook al een paar kuikens.
Toen Derick klein was ging hij al met zijn vader mee en zo is zijn hobby verder gegroeid. Hij heeft twee eigen projecten nl. zangvogels en kolonievogels ringen. Hiervoor heeft hij een ringmachtiging van het Vogeltrekstation, daar koopt hij de ringen in welke geregistreerd zijn. Op deze ringen staat een code. Daarnaast heb je ook kleurringen waarmee je combinaties maakt zodat je een vogel aan de ringkleuren kan herkennen.
De zangvogels ringt hij voornamelijk in zijn eigen tuin. Daar staan meerdere vangnetten opgesteld. Deze netten staan open als hij thuis is, de vogels mogen nooit lang vastzitten dus zorgt hij ervoor dat hij dan in de buurt is. De kolonievogels die hij volgt zijn de Noordse Stern en de Visdief, deze zitten op de Rottumerplaat en in de Eemshaven. Zijn werk is in Hoogezand dus is hij dan al in de buurt. In 2011 is er een gezamenlijk onderzoek (Derick Hiemstra met professionele onderzoekers van de RUG, en eerder ook met een ecologisch adviesbureau) gestart naar de Noordse Stern. Deze kreeg naast een gewone ring ook een bezenderde ring, deze had een chip met een Geolocater. Na 1 jaar, als de vogel weer werd gevangen, kon de chip worden uitgelezen. Er werden 7 vogels uit 1 groep met deze zender geringd. De uitgelezen chip van de Noordse Stern werd toen wereldnieuws want in totaal was de vlucht van Nederland naar Afrika daarna naar Nieuw-Zeeland toen naar de Zuidpool en weer terug, omgerekend 90.000 kilometer.
Doordat de vogels zijn geringd kun je ze goed bestuderen, bijvoorbeeld door te kijken wat er in een tijdsperiode van 10 jaar met een vogelsoort gebeurt. Elke keer als een vogel gevangen is en de ring wordt gelezen en gemeld komt er steeds meer inzicht in wat de vogel doet en waarom. Is er bijvoorbeeld een uitbreiding of krimp van een soort? Waardoor komt dat? Oorzaken zijn bijvoorbeeld woningbouw, gebruik van boerenland of klimaat, daardoor zijn soms veranderingen te zien in het gedrag van de vogels.
Zo gaat bijvoorbeeld de Scholekster pas terugkeren naar broedgebieden als ze 4 of 5 jaar oud zijn. Dat doen ze omdat ze dan pas gaan broeden, eerder is de vogel daar nog niet aan toe en blijft hij waar hij is. De Scholekster volgt Derick in het gebied tussen Drachten en het Prinses Margriet kanaal. Vaak ziet hij ook dat als een nest mislukt, om wat voor reden dan ook, of als er geen jongen volgroeien, dat het paar daarna beiden voor een andere partner kiest. Derick heeft een Scholekster man gehad die 6 keer een andere partner had, dat is wel bijzonder. De Huismussen blijven vooral in dezelfde regio, maar de jongen trekken wel weg bleek na meldingen.
Halverwege het gesprek gaan we de tuin in om te kijken of er ook vogels in zitten. En ja, er zitten twee Spreeuwen in het net, een volwassen vogel en een jong. Derick haalt ze eruit en neemt ze mee naar het hok om ze te ringen. Naast het ringen worden alle gegevens genoteerd in het schrift, ras, geslacht, gewicht, ringnummer, vleugellengte wordt ook gemeten (o.a. voor geslachtsbepaling) Natuurlijk vraag je dan ook af of er wel wat bijzonders in de vangnetten komt. Zo had hij al eens een Notenkraker, een Kraaiachtige in het net. En het komt wel vaker voor dat er iets bijzonders in komt. Vaak doet hij dan de melding later zodat er geen mensen op af komen.
Beitske Tjeerdsma
Wilt u n.a.v. dit interview meer weten? Zoals bijvoorbeeld informatie over vogels, het ringen van vogels of een gevonden ring melden.
Stuur dan een mailtje naar Derick Hiemstra, derick@upcmail.nl of ga naar www.vogelbescherming.nl of www.vogeltrekstation.nl.